Đá granite có phóng xạ không? Đây là câu hỏi nhiều gia đình đặt ra khi chọn đá hoa cương làm mặt bếp, lát nền hay ốp cầu thang. Câu trả lời ngắn gọn: granite, giống nhiều vật liệu khai thác từ vỏ Trái Đất, có chứa một lượng nhỏ nguyên tố phóng xạ tự nhiên; tuy nhiên với phần lớn loại đá thương mại, mức đóng góp vào liều phóng xạ trong nhà là rất thấp. Bài viết giải thích cụ thể để bạn yên tâm lựa chọn.
Vì sao đá granite có phóng xạ tự nhiên?
Granite (đá hoa cương) là đá magma hình thành từ sự nguội lạnh chậm của dung nham trong lòng đất, thành phần chính gồm thạch anh, fenspat và mica. Trong các khoáng vật này có thể lẫn vết uranium, thorium và kali-40 – những nguyên tố phóng xạ tự nhiên cũng có mặt trong đất, cát, gạch, xi măng. Hàm lượng thay đổi theo mỏ đá, thậm chí theo từng lô đá, nên không thể kết luận chung rằng mọi loại granite đều giống nhau. Tìm hiểu thêm về cấu tạo đá tại bài đá hoa cương granite là gì.
Phóng xạ từ đá granite ảnh hưởng thế nào?
Bức xạ gamma
Đá có thể phát ra bức xạ gamma ở mức rất thấp. Với diện tích đá thông thường như một mặt bếp hay một khu vực lát sàn, liều nhận được thường nhỏ so với phóng xạ nền tự nhiên mà con người tiếp xúc hằng ngày từ đất, không khí và vũ trụ.
Khí radon
Radon là khí phóng xạ sinh ra từ quá trình phân rã uranium. Nguồn radon chủ yếu trong nhà ở thường là đất nền bên dưới công trình, không phải đá ốp lát. Đá granite đặc chắc, đã đánh bóng và phủ chống thấm thường giải phóng rất ít radon. Dù vậy, thông gió tốt vẫn là cách đơn giản để giảm radon trong mọi ngôi nhà.
Tiêu chuẩn tham chiếu
Nhiều quốc gia quản lý phóng xạ của vật liệu xây dựng. Ví dụ, tại châu Âu, Chỉ thị 2013/59/Euratom đặt mức tham chiếu 1 mSv/năm cho bức xạ gamma từ vật liệu xây dựng trong nhà. Với công trình yêu cầu cao, chủ đầu tư có thể đề nghị nhà cung cấp xuất trình kết quả kiểm định phóng xạ của lô đá từ phòng thí nghiệm có năng lực.
So sánh mức phóng xạ giữa các loại đá ốp lát
| Loại đá | Đặc điểm phóng xạ tự nhiên |
|---|---|
| Granite (hoa cương) | Có thể chứa vết uranium, thorium; mức độ khác nhau theo mỏ |
| Marble (cẩm thạch) | Gốc canxi cacbonat, nhìn chung có hàm lượng phóng xạ thấp hơn granite |
| Quartz (thạch anh nhân tạo) | Chủ yếu là hạt thạch anh và nhựa, hàm lượng phóng xạ thấp |
Bảng trên chỉ mang tính định hướng chung; giá trị thực tế cần dựa trên kết quả đo của từng lô vật liệu.
Cách chọn đá granite an toàn cho nhà ở
- Chọn đơn vị cung cấp rõ nguồn gốc: biết rõ mỏ đá, xuất xứ, có thể truy xuất lô hàng.
- Yêu cầu hồ sơ khi cần: với phòng ngủ, phòng trẻ em hoặc diện tích ốp lớn, có thể đề nghị kết quả đo phóng xạ.
- Đo bởi đơn vị chuyên môn: máy đo cầm tay giá rẻ thường cho kết quả thiếu tin cậy, dễ gây hoang mang.
- Thông gió và chống thấm: giữ nhà thông thoáng, phủ chống thấm cho đá để bề mặt kín và dễ vệ sinh.
Bạn có thể tham khảo các mẫu đá granite và đá marble tại MetaStone, hoặc đọc bài chọn đá ốp bếp Marble, Granite hay Quartz để so sánh thêm.
Câu hỏi thường gặp
Dùng đá granite làm mặt bếp có an toàn không?
Với phần lớn loại granite thương mại, mặt bếp được xem là an toàn; nếu lo ngại, hãy chọn lô đá có kết quả kiểm định rõ ràng.
Đá granite màu nào phóng xạ cao hơn?
Không thể đánh giá qua màu sắc. Mức phóng xạ phụ thuộc thành phần khoáng vật và mỏ đá, chỉ đo đạc mới xác định được.
Có nên tránh dùng granite trong phòng ngủ?
Không nhất thiết. Nếu dùng diện tích lớn trong phòng kín, hãy ưu tiên đá có nguồn gốc rõ ràng và đảm bảo thông gió tốt.
Cần tư vấn cho công trình của bạn?
MetaStone khảo sát tận nơi tại Hà Nội và các tỉnh lân cận, tư vấn chọn đá phù hợp với vị trí và ngân sách, báo giá chi tiết từng hạng mục. Xem thêm dịch vụ thi công đá tự nhiên, các công trình đã thi công hoặc liên hệ để nhận báo giá.
